تبلیغات
..... نــــــــــوای دل ..... - شرح چهل حدیث امام - حدیث اول (فصل در معالجه مفاسد اخلاقیه‏)


هان اى عزیز، از خواب بیدار شو. از غفلت تنبه پیدا كن و دامن همت به كمر زن، و تا وقت است فرصت را غنیمت بشمار، و تا عمر باقى است و قواى تو در تحت تصرف تو است و جوانى برقرار است و اخلاق فاسده بر تو غالب نشده و ملكات رذیله‏ بر تو چیره نگردیده، چاره اى كن و دوایى براى رفع اخلاق فاسده و قبیحه پیدا كن و راهى براى اطفاء نائره شهوت و غضب پیدا نما.



بهترین علاج ها كه علماء اخلاق و اهل سلوك از براى این مفاسد اخلاقى فرموده‏اند این است كه هر یك از این ملكات زشت را كه در خود مى‏بینى، در نظر بگیرى و بر خلاف آن تا چندى مردانه قیام و اقدام كنى و همت بگمارى بر خلاف نفس تا مدتى، و بر ضد خواهش آن رذیله رفتار كنى و از خداى تعالى در هر حال توفیق طلب كنى كه با تو اعانت كند در این مجاهده، مسلما بعد از مدت قلیلى آن خلق زشت رفع شده و شیطان و جندش از این سنگر فرار كرده جنود رحمانى به جاى آنها برقرار مى‏شود.

مثلا یكى از ذمایم اخلاق، كه اسباب هلاكت انسان است و موجب فشار قبر است و انسان را در دو دنیا معذب دارد، بد خلقى با اهل خانه یا همسایگان یا هم شغلها یا اهل بازار و محله است، كه این زاییده غضب و شهوت است. اگر انسان مجاهد مدتى در صدد بر آید كه هر وقت ناملایمى پیش آید مى ‏كند از براى او و آتش غضب شعله ‏ور مى‏شود و بناى سوزاندن باطن را مى‏گذارد و دعوت مى‏كند او را بر ناسزا گفتن و بدگویى كردن، بر خلاف نفس اقدام كرده عاقبت بد و نتیجه زشت این خلق را یاد بیاورد در عوض ملایمت به خرج بدهد و در باطن شیطان را لعن كند و به خدا از او پناه ببرد، من به شما قول مى‏دهم كه اگر چنین رفتارى كنید، بعد از چند مرتبه تكرار آن خلق بكلى عوض شده و خلق نیكو در باطن مملكت شما منزل مى‏كند. ولى اگر مطابق میل نفس رفتار كنید، اوّلا در همین عالم ممكن است شما را نیست و نابود كند. پناه مى‏برم به خداى تعالى از غضب كه مى‏شود در یك آن انسان را در دو دنیا هلاك كند، خداى نخواسته موجب قتل نفسى بشود. ممكن است انسان در حال غضب به نوامیس الهیه ناسزا بگوید، چنانچه دیدیم مردم را در حال غضب كه ردّه گفتند و مرتد شدند. حكما فرموده‏اند كه كشتى بى‏ناخدا كه در موجهاى سخت دریا گرفتار شود به نجات نزدیكتر است از انسان در حال غضب.

یا اگر خداى نخواسته اهل جدال و مراء در مباحثه علمیه هستى- كما اینكه بعضى از ما طلبه‏ ها گرفتار این سریره زشت هستیم- مدتى بر خلاف نفس اقدام كن. در مجالس رسمى كه مشحون به علما و عوام است مباحثه كه پیش آمد كرد دیدى طرف صحیح مى‏گوید، معترف به اشتباه خودت بشو و تصدیق آن طرف را بكن. امید است در اندك زمانى رفع این رذیله شود. خدا نكند كه حرف بعضى از اهل علم و مدعى مكاشفه درست باشد: مى‏گوید: براى من در یكى از مكاشفات كشف شد كه تخاصم اهل نار، كه خداى تعالى اطلاع مى‏دهد، مجادله اهل علم و حدیث است. انسان اگر احتمال صحت هم بدهد، باید خیلى در صدد رفع این خصلت باشد.

احادیث در این باب بسیار است. چه قدر زشت است كه انسان به واسطه یك مغالبه جزئى، كه هیچ ثمرى و اثرى ندارد، از شفاعت رسول اكرم، صلّى اللّه علیه و آله، محروم بماند، و مذاكره علم [را]، كه افضل عبادات و طاعات است اگر با قصد صحیح باشد، به صورت اعظم معاصى درآورد و تالى عبادت اوثانش كند.

در هر حال، انسان باید یك یك از اخلاق قبیحه فاسده را در نظر گرفته به واسطه خلاف نفس از مملكت روح خود بیرون كند. وقتى غاصب بیرون رفت، صاحبخانه خودش مى‏آید، محتاج به زحمت دیگرى نیست، وعده خواهى نمى‏خواهد

برچسب ها: شرح چهل حدیث ، امام خمینی ،